Main menu

Alerjenler ve alerjenlerin insan sağlığına etkileri


Avrupa Birliği, 2003/89/EC direktifinde bulunan alerjenler listesinde varolan alerjenlerin insan sağlığına olan etkilerinin şiddetlerine ve yaygınlıklarına da yer verilmiştir. EFSA, (The European Food Safety Authority) 2004 yılında alerjenler ile ilgili araştırmalar yapmıştır ve aynı şekilde FDA’ de (US Food and Drug Administration) 2005 yılında aynı şekilde bir araştırma yapmış ve bu araştırmaların sonucuna göre insan sağlığı üzerine zarar verici etki yapan alerjen çeşitleri rapor haline getirilmiştir. Aşağıda bu raporlara ait bilgileri bulabilirsiniz.

 

Gluten içeren tahıllar (buğday, çavdar, arpa, yulaf veya bunların hibritleri: Coeliac hastalığı veya glüten intoleransı tahıllarda bulunan bu proteine karşı vücutta oluşan bir reaksiyondur. Benzer yapıda olup benzer reaksiyonlara yol açan bir proteinde yulafta bulunur. Yakın zamanda yapılan ve kan testlerine dayanan çalışmalar coeliac hastalığının yaygınlığını % 1 olarak göstermiştir. 
Glüten içeren tahıllardan üretilen ve glüten içermez diye adlandırılan ürünler için Codex Alimentarius Standardı son üründe maksimum of 200 ppm glütene kadar izin vermektedir. Her ne kadar da çok yaygın olmasa da tahıllarda gıda alerjisine sebep olmaktadırlar. Tahıl alerjenleri polen alerjenleri ile çapraz reaksiyon oluşturabilirler.

Kabuklu deniz hayvanları: Kabuklu deniz hayvanlarından yapılan gıdalara olan alerjiler yaygındır. Kabuklu deniz hayvanlarından oluşan gıda alerjisi şiddetli olabilir ki bazı kişiler bu gıdalar pişirilirken oluşan dumana dahi alerjik reaksiyon gösterebilirler. Kabuklu deniz hayvanlarından oluşan pişirilirken oluşan dumana alerjik reaksiyon gösteren kişiler bu gıdalardan çok küçük miktarda aldıklarında reaksiyon oluşur. Ayrıca 3-4 orta boylu karideste şiddetli alerjik reaksiyon oluşmasına yeterlidir.

Yumurta: Yumurta alerjisi daha yaygın olarak küçük çocuklarda görülmektedir, alerjik reaksiyonlar irdelendiğinde bu reaksiyonların görüldüğü çocukların yarısının 3 yaşlarına kadarki çocuklarda olduğu anlaşılmıştır. Yumurta kişilerde anafilaktik reaksiyonlara (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) neden olabilir.

Yerfıstığı: Yerfıstığı alerjisi popülasyonların % 1-2’ sini etkileyen yaygın bir alerji çeşididir, şiddetli anafilaktik reaksiyonlara (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) ve bazen ölümcül alerjen reaksiyonlarına neden olabilir. Yerfıstığı alerjisi daha çok çocuklukta görülür ve yaş ilerledikçe ortadan kalkar. Isıl işlem özellikle kavurmak yerfıstığının alerjen etkisini arttırır.

Soya: Soya alerjisi daha yaygın olarak küçük çocuklarda görülmektedir, alerjik reaksiyonlar irdelendiğinde bu reaksiyonların daha çok 2 yaşlarına kadarki çocuklarda görüldüğü anlaşılmıştır. Yetişkinlerde hafif etki gösterir ve çok nadir olarak anafilaktik reaksiyonlara (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) sebep olur.

Süt: İnek sütü alerjisi çocuklarda yaygın olarak bilinen alerjidir. 1 yaşından küçük çocukların % 2-7’ sinde etkilidir. 
Semptomları hafiftir ve çok nadir olarak anafilaktik reaksiyonlara (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) sebep olur.

Kabuklu yemişler (Fındık, fıstık ve ceviz): Kabuklu yemişler yaygın alerjik reaksiyon yapan maddelerdendir ve anafilaktik reaksiyonlara (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) sebep olurlar. Kereviz: Yetişkinlerde yaygın oral alerji sendromudur. Semptomları hafif veya şiddetli olabilir.

Hardal: Hardal anafilaktik reaksiyonlarda (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) dahil olmak üzere şiddetli reaksiyonlara sebep olur.

Susam: Susam alerjisi halk arasında artan bir alerji çeşididir ve anafilaktik reaksiyonlarda (nefes alma zorluğu ve kendini kaybetme) dahil olmak üzere şiddetli reaksiyonlara sebep olur.

Sülfür dioksit ve sülfitler: Sülfit katkılar astım hastaları için risk taşımaktadır. Bu katkılar astım hastalarında hastalığın şiddetli biçimde tetiklenmesini sağlamaktadır. Sülfür dioksit ve sülfitler kurutulmuş gıdalar, bazı içecekler, meyve suları, fermente gıdalar ve soslar gibi bir çok gıdada koruyucu olarak kullanılmaktadır.