Kalite yönetim ve gıda güvenliği standartları gıda üreticilerinin tarladan tüketiciye kadar olan tüm süreçlerde işleme ve kontrol koşullarını sürekli iyileştirme konusunda itici güç görevi görmektedir.
Müşteri istekleri de gelişen standartlar ve teknolojiler doğrultusunda değişmekte ve gelişmektedir. Bu durumda gıda üreticileri gıda güvenliğini sağlamak için farklı ekipmanlar kullanmaya başlamıştır. Bu ekipmanların en ileri teknoloji olanlarından biri metal detektörler, magnetler ve x-ray cihazlarıdır, bu cihazlar sayesinde ürünlerde var olan yada bulaşan metal yükü belli toleranslar dahilinde de olsa yok edilmekte yada toleranslar seviyesine indirilebilmektedir.
Uygulamalar bununla bitmemekte, var olan metal yükünün yok edilmesi yada toleranslar seviyesine düşürülmesi yanında ürünlere personel, çevre veya ekipmanlardan olası bulaşmaların da yok edilebilir yada elimine edilebilir metalli maddelerden olmasının sağlanması da son üründeki metal riskinin azalması için başka bir önlem olarak uygulanmaktadır.
Metal detektörler, magnetler ve x-ray cihazlıar tarafından tespit edilen metalli kalemler, metalli kulak tıkaçları, metalli bıçaklar, metalli fırçalar, metalli kovalar, metalli kürekler, metalli eldivenler, metalli mavi yara bandı, metalli mavi bone ve hatta metalli zımbalar gibi kırtasiye malzemeleri dahi günümüzde birçok gıda firması tarafından kullanılmaktadır.
İlgili Standartlar ve Maddeler
Metal detektable (algılanabilir) malzemeler, içerisine metal partiküller karıştırılarak metal detektör ve X-ray sistemleri tarafından tespit edilebilen özel plastik ve kauçuk ürünlerdir. Yabancı madde kontrolünün kritik önem taşıdığı gıda üretim tesislerinde bu malzemelerin kullanımı, BRC Food Issue 8 ve IFS Food v8 tarafından güçlü biçimde tavsiye edilmektedir.
| Standart | İlgili Madde |
|---|---|
| ISO 22000:2018 | Madde 8.2.4 — PRP / yabancı madde kontrolü |
| BRC Food Issue 8 | Madde 4.10 — Metal ve yabancı madde algılama |
| IFS Food v8 | Madde 4.12 — Yabancı madde yönetimi |
Sıkça Sorulan Sorular
Metal detektable malzemeler nasıl çalışır?
Malzeme içine homojen dağıtılmış metal oksit partikülleri, metal dedektörün elektromanyetik alanını bozarak sinyal oluşturur. Böylece kırılan veya kopan bir parça üretim hattında tespit edilebilir. Renk kodlu mavi veya diğer parlak renkler görsel tespiti kolaylaştırır.
Hangi ürünler metal detektable versiyonda mevcuttur?
Kazıyıcılar, spatulalar, miktarlar, süzgeçler, kesme tahtaları, eldiven, plaka tıkaçları, O-ring, contalar, fırçalar, hortum ek parçaları ve laboratuvar ekipmanları metal detektable versiyonda üretilebilmektedir. Kaliteguvence.net”te geniş ürün yelpazesi bulunmaktadır.
X-ray ile metal dedektör arasındaki tespit farkı nedir?
Metal dedektör yalnızca metal içerikli yabancı maddeleri tespit eder. X-ray sistemi ise yoğunluk farkına göre metal, kemik, taş ve belirli plastikleri tespit edebilir. Metal detektable malzemeler her iki sistemde de algılanabilir.
Metal detektable malzemelerin temizlenmesi ve hijyeni nasıl sağlanır?
Gıdaya uygun (food grade) malzemeden üretilmiş metal detektable ürünler, standart gıda hijyeni temizlik prosedürleriyle temizlenebilir. Sıcaklık direnci ve kimyasal uyumluluk üretici teknik verilerinden kontrol edilmelidir.
BRC Food kaç yılda bir metal detektable malzeme kullanımını zorunlu kılar?
BRC Food Issue 8, metal detektable malzeme kullanımını doğrudan zorunlu kılmaz ancak Madde 4.10 kapsamında yabancı madde risk değerlendirmesi yapılmasını ve uygun kontrol önlemlerinin alınmasını zorunlu kılar. Risk değerlendirmesi sonucunda plastik yabancı madde riski yüksek tesislerde metal detektable malzeme kullanımı en etkili kontrol önlemidir.
Güncelleme: Ekim 2026