Pas 220, uluslararası gıda zincirindeki üretim aşamalarında gıda güvenliği risklerinin kontrol altında tutulması için ön gereklilik programları gibi spesifik gereklilikler içeren 25 Ekim 2008 tarihinde oluşturulmuş bir standarttır.
Pas 220’ nin ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı ile birlikte uygulanması amaçlanmıştır. Bu nedenle de kuruluşların gıda güvenliği risklerini kontrol etmek için ön gereklilik programlarını oluşturmaları, uygulamaları ve devam ettirmeleri gerekmektedir. Sonuç olarak, Pas 220 ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı gerekliliklerinin karşılanabilmesine destek olmak ve bu amaçla uygulanması gereken ön gereklilik programlarına dair gerekliliklerin belirlenmesi için oluşturulmuş bir sistemdir.
Pas 220 standardı G4 olarak bilinen 4 büyük gıda üreticisi tarafından oluşturulmuştur. Bunlar Danone, Kraft, Unilever ve Nestle’ dir. G4 Pas 220’ nin geliştirilmesine sponsor olan (CIAA) Gıda ve İçecek Endüstrisi Konfederasyonu ile ortak çalışmaktadır.
Halihazırda yürürlükte olan gıda güvenliği standartları, BRC, IFS ve SQF gibi perakende standartları ile domine edilmektedir ve çoğu perakende ürün tedarikçilerinin bu standartlara dair sertifikalanması perakendeciler tarafından belirlenen bir zorunluluktur, diğer yandan G4 gibi kendi markalarına üretim yapan büyük gıda üreticileri ISO 22000 standardını uygulamayı tercih ederler çünkü ISO 22000 gıda güvenliği yönetim sistemi yaklaşımı ile hazırladıkları kendi gıda güvenliği yönetim sistemlerini diğer yönetim sistemlerine entegre edebilmektedirler.
Pas 220 kuruluş yapısı veya büyüklüğü farklı olan gıda üreticilerinin üretimlerinin tüm aşamalarında, ISO 22000 gıda güvenliği yönetim sistemi gerekliliklerinden olan ön gereklilik programlarını uygulamak isteyen tüm gıda üreticileri için uygun bir sistemdir.
Pas 220:2008 aşağıdaki konularda detaylı gereklilikler içermektedir.
Kuruluş altyapısı, çalışma alanları ve personele ait alanlar
Su, enerji vb. diğer yardımcı malzemelerin tedariki
Atıklar ve çöpler gibi diğer üretim destek basamakları
Ekipman yapısı, ekipman temizliği ve bakım
Satınalma ve girdi yönetimi
Temizlik ve dezenfeksiyon
Haşere (pest) kontrol
Personel hijyeni
Yeniden işleme (re-work)
Ürün geri çağırma (Recall) prosedürleri
Depolama
Gıda etiketleme bilgileri ve tüketicinin bilgilendirilmesi
Gıda terörü ve sabotaj yönetimi
İlgili Standartlar ve Maddeler
PAS 220 (Publicly Available Specification 220), gıda üretimi için ön gereklilik programlarını (PRP) tanımlayan ve 2009 yılında ISO/TS 22002-1 adıyla uluslararası standarda dönüştürülen teknik spesifikasyondur. FSSC 22000 sertifikasyon şemasında gıda üreticileri için zorunlu PRP standardıdır ve ISO 22000:2018 ile birlikte kullanılır.
| Standart | İlgili Madde |
|---|---|
| PAS 220:2008 / ISO/TS 22002-1:2009 | Gıda üretimi için ön gereklilik programları |
| ISO 22000:2018 | Madde 8.2 — Ön gereklilik programları |
| FSSC 22000 v6 | Zorunlu PRP standardı |
Sıkça Sorulan Sorular
PAS 220 ile ISO/TS 22002-1 arasındaki ilişki nedir?
PAS 220:2008, İngiliz Standartlar Enstitüsü (BSI) tarafından yayımlanmış ve FSSC 22000”in temelini oluşturmuştur. 2009 yılında ISO teknik komitesi tarafından ISO/TS 22002-1 adıyla uluslararası standarda dönüştürülmüştür. İkisi özünde aynı içeriği taşır; FSSC 22000 güncel referans olarak ISO/TS 22002-1”i kullanır.
PAS 220 / ISO/TS 22002-1 hangi konuları kapsar?
Bina yapısı ve düzeni, ekipman düzeni, hava/su/enerji altyapısı, atık yönetimi, ekipman uygunluğu ve temizlenebilirlik, hammadde tedarikçi yönetimi, çapraz kontaminasyon önleme, temizlik-dezenfeksiyon, haşere kontrolü, personel hijyeni, servis olarak temin edilen ürünler ve allerjen yönetimi gibi 15 PRP alanını kapsar.
FSSC 22000 sertifikası için PAS 220 / ISO/TS 22002-1 zorunlu mudur?
Evet. Gıda üretim kategorisinde (Kategori C) FSSC 22000 sertifikası için ISO 22000:2018 + ISO/TS 22002-1 kombinasyonu zorunludur. Diğer kategoriler için farklı ISO/TS 22002 serileri (tarımsal üretim için ISO/TS 22002-3 gibi) uygulanır.
PAS 220”nin ISO 22000”den farkı nedir?
ISO 22000, gıda güvenliği yönetim sisteminin genel çerçevesini (HACCP, iletişim, yönetim sistemi) tanımlar. PAS 220 / ISO/TS 22002-1 ise PRP gerekliliklerini sektöre özgü ve ayrıntılı biçimde tanımlar. İkisi tamamlayıcıdır; FSSC 22000 ikisinin kombinasyonunu zorunlu kılar.
Bir işletme PAS 220”ye uyum için neye ihtiyaç duyar?
Her 15 PRP alanı için mevcut durum analizi (gap analiz), eksikliklerin giderilmesi (altyapı iyileştirmesi, prosedür yazımı, personel eğitimi), dokümantasyon ve kayıt sistemi kurulumu ve iç tetkikle doğrulama temel adımlardır. ISO 22000 sertifikasyonu öncesinde PRP altyapısının tamamlanması zorunludur.
Güncelleme: Ekim 2026